Sünen-i Ebû Dâvûd

2879 numaralı hadis

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الْمَهْرِيُّ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي اللَّيْثُ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ صَدَقَةِ، عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رضى الله عنه قَالَ نَسَخَهَا لِي عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ هَذَا مَا كَتَبَ عَبْدُ اللَّهِ عُمَرُ فِي ثَمْغٍ فَقَصَّ مِنْ خَبَرِهِ نَحْوَ حَدِيثِ نَافِعٍ قَالَ غَيْرَ مُتَأَثِّلٍ مَالاً فَمَا عَفَا عَنْهُ مِنْ ثَمَرِهِ فَهُوَ لِلسَّائِلِ وَالْمَحْرُومِ - قَالَ وَسَاقَ الْقِصَّةَ - قَالَ وَإِنْ شَاءَ وَلِيُّ ثَمْغٍ اشْتَرَى مِنْ ثَمَرِهِ رَقِيقًا لِعَمَلِهِ وَكَتَبَ مُعَيْقِيبٌ وَشَهِدَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الأَرْقَمِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ هَذَا مَا أَوْصَى بِهِ عَبْدُ اللَّهِ عُمَرُ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ إِنْ حَدَثَ بِهِ حَدَثٌ أَنَّ ثَمْغًا وَصِرْمَةَ بْنَ الأَكْوَعِ وَالْعَبْدَ الَّذِي فِيهِ وَالْمِائَةَ سَهْمٍ الَّتِي بِخَيْبَرَ وَرَقِيقَهُ الَّذِي فِيهِ وَالْمِائَةَ الَّتِي أَطْعَمَهُ مُحَمَّدٌ صلى الله عليه وسلم بِالْوَادِي تَلِيهِ حَفْصَةُ مَا عَاشَتْ ثُمَّ يَلِيهِ ذُو الرَّأْىِ مِنْ أَهْلِهَا أَنْ لاَ يُبَاعَ وَلاَ يُشْتَرَى يُنْفِقُهُ حَيْثُ رَأَى مِنَ السَّائِلِ وَالْمَحْرُومِ وَذِي الْقُرْبَى وَلاَ حَرَجَ عَلَى مَنْ وَلِيَهُ إِنْ أَكَلَ أَوْ آكَلَ أَوِ اشْتَرَى رَقِيقًا مِنْهُ ‏.‏

Yahya b. Said, Ömer b. Hattâb'ın vakfından bahsederken dedi ki: Abdülhamid b. Abdullah b. Abdullah b. Ömer b. el-Hattâb bana o vakfın vakfiyesinin bir suretini yazıverdi. Şöyledir: "Bismillahirrahmanirrahim. Bu, Allah'ın kulu Ömer'in Semg hakkında yazdığı vakfiyedir." Yahya b. Said, Hz. Ömer'in mallarını vakfetmesiyle ilgili haberi Nâfi'nin hadisine uygun şekilde anlattı; ancak bir önceki hadiste geçen "gayra mütemevvilin mâlen" ifadesi yerine "gayra müteessilin mâlen" ifadesini rivayet etti. Vakfın meyvesinden artakalan kısım dilenciler ve mahrumlar içindir. Râvi el-Leys dedi ki: Yahya b. Said olayı anlatmaya devam etti ve şöyle dedi: Semg vakfının mütevellisi dilerse onun meyvesinden, vakfın işinde çalıştırmak üzere bir köle satın alabilir. Bu vakfiyeyi Muaykîb yazdı ve Abdullah b. el-Erkam şahit oldu. "Bismillahirrahmanirrahim. Bu, Müminlerin Emiri Allah'ın kulu Ömer'in yaptığı vasiyettir. Eğer kendisine bir hâl gelirse Semg, İbnü'l-Ekva'ın hurmalığı, oradaki köle, Hayber'deki yüz hisse ve oradaki köle ile Muhammed'in (S.A.V.) vadide kendisine verdiği yüz hisse, Hafsa hayatta olduğu sürece onun idaresinde olacaktır. Sonra bunların idaresini ailesinden görüş sahibi birisi üstlenecektir. Bunlar satılmayacak ve satın alınmayacaktır. Mütevelli, gelirini uygun gördüğü şekilde dilencilere, mahrumlara ve yakınlara harcayacaktır. Mütevellinin ondan yemesinde, başkasına yedirmesinde veya onun gelirinden bir köle satın almasında bir sakınca yoktur."

Sunan Abu Dawud 2879