حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ خَالِدٍ الْخَيَّاطُ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، هُوَ الْعُمَرِيُّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الرَّجُلِ يَجِدُ الْبَلَلَ وَلاَ يَذْكُرُ احْتِلاَمًا قَالَ " يَغْتَسِلُ " . وَعَنِ الرَّجُلِ يَرَى أَنَّهُ قَدِ احْتَلَمَ وَلَمْ يَجِدْ بَلَلاً قَالَ " لاَ غُسْلَ عَلَيْهِ " . قَالَتْ أُمُّ سَلَمَةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ عَلَى الْمَرْأَةِ تَرَى ذَلِكَ غُسْلٌ قَالَ " نَعَمْ إِنَّ النِّسَاءَ شَقَائِقُ الرِّجَالِ " . قَالَ أَبُو عِيسَى وَإِنَّمَا رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ حَدِيثَ عَائِشَةَ فِي الرَّجُلِ يَجِدُ الْبَلَلَ وَلاَ يَذْكُرُ احْتِلاَمًا . وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ ضَعَّفَهُ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ فِي الْحَدِيثِ . وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَالتَّابِعِينَ إِذَا اسْتَيْقَظَ الرَّجُلُ فَرَأَى بِلَّةً أَنَّهُ يَغْتَسِلُ . وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَحْمَدَ . وَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنَ التَّابِعِينَ إِنَّمَا يَجِبُ عَلَيْهِ الْغُسْلُ إِذَا كَانَتِ الْبِلَّةُ بِلَّةَ نُطْفَةٍ . وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَإِسْحَاقَ . وَإِذَا رَأَى احْتِلاَمًا وَلَمْ يَرَ بِلَّةً فَلاَ غُسْلَ عَلَيْهِ عِنْدَ عَامَّةِ أَهْلِ الْعِلْمِ
Âişe (radıyallahü anha)’dan rivâyet edilmiştir. Rasûlüllah (sallallahü aleyhi ve sellem)’e ıslaklık görüp ihtilam olduğunu hatırlamayan kimsenin durumu soruldu. “Gusleder” buyurdular. İhtilam olduğunu gören fakat ıslaklık bulamayan kimsenin durumu soruldu. “Ona gusül gerekmez” buyurdular. Ümmü Seleme dedi ki: “Ey Allah’ın Rasûlü! Bunu gören kadın olursa ona gusül gerekir mi?” Rasûlüllah (sallallahü aleyhi ve sellem), “Evet, kadınlar erkeklerin benzerleridir” buyurdular. Bu hadisi, Abdullah b. Ömer, Ubeydullah b. Ömer’den, Âişe (radıyallahü anha)’ın ıslaklık görüp ihtilam olduğunu hatırlamayan kimse hakkındaki hadisi olarak rivâyet etmiştir. Yahyâ b. Saîd, Abdullah b. Ömer’i hadis ezberi yönünden zayıf bulmuştur. Rasûlüllah (sallallahü aleyhi ve sellem)’in ashabından ve tâbiîn dönemi âlimlerinden pek çoğunun görüşü, uyanan kişi ıslaklık görürse gusletmesi gerektiği şeklindedir. Süfyân es-Sevrî ve Ahmed’in görüşü de budur. Tâbiîn dönemi âlimlerinden bir kısmının görüşü ise, ıslaklık meni olduğu takdirde guslün gerekli olduğudur. Şâfiî ve İshâk’ın görüşü de budur. İhtilam olduğunu görür fakat ıslaklık görmezse, ilim sahiplerinin çoğunluğuna göre ona gusül gerekmez.