حَدَّثَنَا أَبُو مُوسَى، مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ سُفْيَانَ الْجَحْدَرِيُّ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ تَوَضَّأَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فَبِهَا وَنِعْمَتْ وَمَنِ اغْتَسَلَ فَالْغُسْلُ أَفْضَلُ " . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَعَائِشَةَ وَأَنَسٍ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ سَمُرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ . وَقَدْ رَوَاهُ بَعْضُ أَصْحَابِ قَتَادَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ وَرَوَاهُ بَعْضُهُمْ عَنْ قَتَادَةَ عَنِ الْحَسَنِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مُرْسَلٌ . وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَمَنْ بَعْدَهُمُ اخْتَارُوا الْغُسْلَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَرَأَوْا أَنْ يُجْزِئَ الْوُضُوءُ مِنَ الْغُسْلِ يَوْمَ الْجُمُعَةِ . قَالَ الشَّافِعِيُّ وَمِمَّا يَدُلُّ عَلَى أَنَّ أَمْرَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِالْغُسْلِ يَوْمَ الْجُمُعَةِ أَنَّهُ عَلَى الاِخْتِيَارِ لاَ عَلَى الْوُجُوبِ حَدِيثُ عُمَرَ حَيْثُ قَالَ لِعُثْمَانَ وَالْوُضُوءَ أَيْضًا وَقَدْ عَلِمْتَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَمَرَ بِالْغُسْلِ يَوْمَ الْجُمُعَةِ . فَلَوْ عَلِمَا أَنَّ أَمْرَهُ عَلَى الْوُجُوبِ لاَ عَلَى الاِخْتِيَارِ لَمْ يَتْرُكْ عُمَرُ عُثْمَانَ حَتَّى يَرُدَّهُ وَيَقُولَ لَهُ ارْجِعْ فَاغْتَسِلْ وَلَمَا خَفِيَ عَلَى عُثْمَانَ ذَلِكَ مَعَ عِلْمِهِ وَلَكِنْ دَلَّ فِي هَذَا الْحَدِيثِ أَنَّ الْغُسْلَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فِيهِ فَضْلٌ مِنْ غَيْرِ وُجُوبٍ يَجِبُ عَلَى الْمَرْءِ فِي ذَلِكَ .
Semure b. Cündeb (r.a.)’den rivâyet edildiğine göre Rasûlullah (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: “Cuma günü kim abdest alırsa ne güzel yapmıştır. Kim de guslederse gusül daha faziletlidir.” Tirmîzî: Bu konuda Ebû Hüreyre, Âişe ve Enes’ten de hadis rivâyet edilmiştir. Tirmîzî: Semure hadisi hasendir. Katâde’nin arkadaşlarından bir kısmı bu hadisi Katâde’den, Hasan aracılığıyla Semure b. Cündeb’den rivâyet etmişlerdir. Bir kısmı ise Katâde’den, Hasan aracılığıyla Peygamber’den (s.a.v.) mürsel olarak rivâyet etmiştir. Peygamber’in (s.a.v.) ashabından ve onlardan sonra gelen ilim ehlinin uygulaması bu hadise göredir. Onlar Cuma günü gusletmeyi tercih etmiş, normal abdestin de Cuma guslü yerine yeterli olacağını kabul etmişlerdir. Şâfiî şöyle demiştir: Peygamber’in (s.a.v.) Cuma günü gusletmeyi emretmesinin zorunluluk değil, tercih bildirdiğini gösteren delillerden biri Ömer hadisidir. Ömer, Osman’a, “Bir de abdestle mi geldin? Oysa Rasûlullah’ın (s.a.v.) Cuma günü gusletmeyi emrettiğini biliyorsun” demiştir. Eğer ikisi de bu emrin tercih değil zorunluluk bildirdiğini bilselerdi, Ömer, Osman’ı geri çevirip ona, “Dön ve guslet” demeden bırakmazdı. Bilgisine rağmen bu husus Osman’a da gizli kalmazdı. Bu hadis, Cuma günü gusletmenin faziletli olduğunu, fakat kişinin üzerine yüklenmiş bir zorunluluk olmadığını göstermektedir.