حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ أَبِي ثَوْرٍ، عَنْ سِمَاكٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ جَاءَ أَعْرَابِيٌّ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ إِنِّي رَأَيْتُ الْهِلاَلَ . قَالَ " أَتَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ أَتَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ " . قَالَ نَعَمْ . قَالَ " يَا بِلاَلُ أَذِّنْ فِي النَّاسِ أَنْ يَصُومُوا غَدًا " . حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ الْجُعْفِيُّ، عَنْ زَائِدَةَ، عَنْ سِمَاكٍ، نَحْوَهُ بِهَذَا الإِسْنَادِ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ فِيهِ اخْتِلاَفٌ . وَرَوَى سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ، وَغَيْرُهُ، عَنْ سِمَاكٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مُرْسَلاً وَأَكْثَرُ أَصْحَابِ سِمَاكٍ رَوَوْا عَنْ سِمَاكٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مُرْسَلاً . وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا تُقْبَلُ شَهَادَةُ رَجُلٍ وَاحِدٍ فِي الصِّيَامِ . وَبِهِ يَقُولُ ابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَأَهْلُ الْكُوفَةِ . قَالَ إِسْحَاقُ لاَ يُصَامُ إِلاَّ بِشَهَادَةِ رَجُلَيْنِ . وَلَمْ يَخْتَلِفْ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الإِفْطَارِ أَنَّهُ لاَ يُقْبَلُ فِيهِ إِلاَّ شَهَادَةُ رَجُلَيْنِ .
İbn Abbâs (r.a.)’den rivâyet edildiğine göre, bir bedevi Rasûlullah (s.a.v.)’e gelerek, “Ben hilâli gördüm” dedi. Bunun üzerine Rasûlullah (s.a.v.), “Allah’tan başka ilah olmadığına ve Muhammed’in Allah’ın elçisi olduğuna şâhitlik ediyor musun?” buyurdu. Bedevî, “Evet” dedi. Rasûlullah (s.a.v.) de Bilâl’e emrederek, “Müslümanlara yarın oruç tutmalarını bildir” buyurdu. Ebû Küreyb, Hüseyin el-Cu‘fî, Zâide ve Simak’tan da benzeri bir şekilde hadis rivâyet edilmiştir. Tirmîzî: İbn Abbâs hadisinin rivâyetinde değişiklikler vardır. Süfyân es-Sevrî ve diğerleri, Simak’tan, o da İkrime’den, o da Nebî (s.a.v.)’den diyerek mürsel olarak rivâyet ederler. Çünkü Simak’ın arkadaşlarının çoğu, Simak’tan, o da İkrime’den, o da Nebî (s.a.v.)’den olmak üzere mürsel olarak rivâyet etmişlerdir. İlim adamlarının çoğunluğu bu hadisle amel etmişler ve oruç konusunda tek kişinin şâhitliğinin kabul edileceğini söylemişlerdir. İbn Mübarek, Şâfiî, Ahmed ve Kûfeliler bu görüştedirler. İshâk diyor ki: “Ancak iki kişinin şâhitliği ile oruç tutulur.” Oruç açmada ise ancak iki kişinin şâhitliğinin kabul edileceği konusunda ilim adamları arasında bir ihtilaf yoktur.