Tirmizî

693 numaralı hadis

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي حَرْمَلَةَ، أَخْبَرَنِي كُرَيْبٌ، أَنَّ أُمَّ الْفَضْلِ بِنْتَ الْحَارِثِ، بَعَثَتْهُ إِلَى مُعَاوِيَةَ بِالشَّامِ ‏.‏ قَالَ فَقَدِمْتُ الشَّامَ فَقَضَيْتُ حَاجَتَهَا وَاسْتُهِلَّ عَلَىَّ هِلاَلُ رَمَضَانَ وَأَنَا بِالشَّامِ فَرَأَيْنَا الْهِلاَلَ لَيْلَةَ الْجُمُعَةِ ثُمَّ قَدِمْتُ الْمَدِينَةَ فِي آخِرِ الشَّهْرِ فَسَأَلَنِي ابْنُ عَبَّاسٍ ثُمَّ ذَكَرَ الْهِلاَلَ فَقَالَ مَتَى رَأَيْتُمُ الْهِلاَلَ فَقُلْتُ رَأَيْنَاهُ لَيْلَةَ الْجُمُعَةِ ‏.‏ فَقَالَ أَأَنْتَ رَأَيْتَهُ لَيْلَةَ الْجُمُعَةِ فَقُلْتُ رَآهُ النَّاسُ وَصَامُوا وَصَامَ مُعَاوِيَةُ ‏.‏ قَالَ لَكِنْ رَأَيْنَاهُ لَيْلَةَ السَّبْتِ فَلاَ نَزَالُ نَصُومُ حَتَّى نُكْمِلَ ثَلاَثِينَ يَوْمًا أَوْ نَرَاهُ ‏.‏ فَقُلْتُ أَلاَ تَكْتَفِي بِرُؤْيَةِ مُعَاوِيَةَ وَصِيَامِهِ قَالَ لاَ هَكَذَا أَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ ‏.‏ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ لِكُلِّ أَهْلِ بَلَدٍ رُؤْيَتَهُمْ ‏.‏

Küreyb (r.a.)’den rivâyete göre, Ümmü’l Fadl binti Hâris onu Şam’daki Muaviye’ye göndermişti. Şöyle diyor: Şam’a geldim ve Ümmü’l Fadl’ın isteğini yerine getirdim. Ben Şam’da iken Ramazan hilâli görüldü. Cuma gecesi hilâli gördük. Sonra ayın sonlarında Medine’ye geldim. İbn Abbâs bana bazı şeyler sordu, ardından hilâlden söz ederek: “Hilâli ne zaman gördünüz?” dedi. “Cuma gecesi gördük” dedim. “Cuma gecesi sen mi gördün?” dedi. “Onu insanlar gördüler, oruç tuttular; Muaviye de oruç tuttu” dedim. Bunun üzerine: “Fakat biz onu Cumartesi gecesi gördük. Bu sebeple otuz günü tamamlayıncaya veya hilâli görünceye kadar oruç tutmaya devam edeceğiz” dedi. Ben: “Muaviye’nin hilâli görmesini ve oruç tutmasını yeterli görmüyor musun?” dedim. “Hayır, Resûlullah (s.a.v.) bize böyle emretti” dedi. Tirmizî: İbn Abbâs hadisi hasen, sahih ve garibtir. İlim ehli bu hadisle amel etmiştir; her bölge halkı için kendi hilâl görmeleri geçerlidir.

Jami At Tirmidhi 693