حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، وَيُوسُفُ بْنُ عِيسَى، قَالاَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا أَبُو هِلاَلٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَوَادَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، رَجُلٌ مِنْ بَنِي عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبٍ قَالَ أَغَارَتْ عَلَيْنَا خَيْلُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَوَجَدْتُهُ يَتَغَدَّى فَقَالَ " ادْنُ فَكُلْ " . فَقُلْتُ إِنِّي صَائِمٌ . فَقَالَ " ادْنُ أُحَدِّثْكَ عَنِ الصَّوْمِ أَوِ الصِّيَامِ إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى وَضَعَ عَنِ الْمُسَافِرِ الصَّوْمَ وَشَطْرَ الصَّلاَةِ وَعَنِ الْحَامِلِ أَوِ الْمُرْضِعِ الصَّوْمَ أَوِ الصِّيَامَ " . وَاللَّهِ لَقَدْ قَالَهُمَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم كِلْتَيْهِمَا أَوْ إِحْدَاهُمَا فَيَا لَهْفَ نَفْسِي أَنْ لاَ أَكُونَ طَعِمْتُ مِنْ طَعَامِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي أُمَيَّةَ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ الْكَعْبِيِّ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَلاَ نَعْرِفُ لأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ هَذَا عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم غَيْرَ هَذَا الْحَدِيثِ الْوَاحِدِ . وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ . وَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْحَامِلُ وَالْمُرْضِعُ تُفْطِرَانِ وَتَقْضِيَانِ وَتُطْعِمَانِ . وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ وَمَالِكٌ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ . وَقَالَ بَعْضُهُمْ تُفْطِرَانِ وَتُطْعِمَانِ وَلاَ قَضَاءَ عَلَيْهِمَا وَإِنْ شَاءَتَا قَضَتَا وَلاَ إِطْعَامَ عَلَيْهِمَا . وَبِهِ يَقُولُ إِسْحَاقُ .
Abdullah b. Kâ‘b oğullarından Enes b. Mâlik’ten (radıyallahu anh) rivâyet edildiğine göre şöyle demiştir: “Rasûlullah’ın (sallallahu aleyhi ve sellem) atlıları bize baskın yapmışlardı. Rasûlullah’a (sallallahu aleyhi ve sellem) geldim; yemek yiyordu. ‘Yaklaş ve ye’ buyurdu. Ben, ‘Oruçluyum’ dedim. Bunun üzerine, ‘Yaklaş, sana oruçtan bahsedeyim. Allah Teâlâ yolcudan orucu ve namazın yarısını, hamile veya emziren kadından da orucu kaldırmıştır’ buyurdu. Vallahi Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) bu iki sözü de veya bunlardan birini söyledi. Peygamber’in (sallallahu aleyhi ve sellem) yemeğinden yememiş olmama ne kadar üzülüyorum!” Bu konuda Ebû Ümeyye’den de hadis rivâyet edilmiştir. Tirmîzî: Enes b. Mâlik el-Kâ‘bî’nin hadisi hasendir. Bu Enes b. Mâlik’in Peygamber’den (sallallahu aleyhi ve sellem) bu tek hadisten başka bir hadis rivâyet ettiğini bilmiyoruz. İlim ehli nezdinde uygulama bu hadis üzeredir. Bazı ilim adamları, “Hamile ve emziren kadınlar oruçlarını açar, sonra kaza eder ve fidye verirler” demiştir. Süfyân, Mâlik, Şâfiî ve Ahmed bu görüştedir. Bazıları da, “Oruçlarını açar ve fidye verirler; kendilerine kaza gerekmez. Dilerlerse kaza ederler ve bu durumda fidye vermeleri gerekmez” demiştir. İshâk bu görüştedir.