حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ، حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، أَخْبَرَنَا الشَّيْبَانِيُّ، حَدَّثَنَا الشَّعْبِيُّ، أَخْبَرَنِي مَنْ، رَأَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَرَأَى قَبْرًا مُنْتَبِذًا فَصَفَّ أَصْحَابَهُ خَلْفَهُ فَصَلَّى عَلَيْهِ فَقِيلَ لَهُ مَنْ أَخْبَرَكَهُ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ أَنَسٍ وَبُرَيْدَةَ وَيَزِيدَ بْنِ ثَابِتٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَعَامِرِ بْنِ رَبِيعَةَ وَأَبِي قَتَادَةَ وَسَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَغَيْرِهِمْ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَاقَ . وَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لاَ يُصَلَّى عَلَى الْقَبْرِ . وَهُوَ قَوْلُ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ . وَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ إِذَا دُفِنَ الْمَيِّتُ وَلَمْ يُصَلَّ عَلَيْهِ صُلِّيَ عَلَى الْقَبْرِ . وَرَأَى ابْنُ الْمُبَارَكِ الصَّلاَةَ عَلَى الْقَبْرِ . وَقَالَ أَحْمَدُ وَإِسْحَاقُ يُصَلَّى عَلَى الْقَبْرِ إِلَى شَهْرٍ . وَقَالاَ أَكْثَرُ مَا سَمِعْنَا عَنِ ابْنِ الْمُسَيَّبِ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم صَلَّى عَلَى قَبْرِ أُمِّ سَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ بَعْدَ شَهْرٍ .
Şa’bî’den bildirildiğine göre, şöyle rivâyet edilmiştir: Rasûlullah (sallallahü aleyhi ve sellem)’i gören bir kişi bana bildirdi ki: “Rasûlullah (sallallahü aleyhi ve sellem) ayrı bir yerde bulunan bir kabir gördü, ashabını arkasında saf yaptı ve o kabrin üzerine cenaze namazı kıldı.” Şa’bî’ye, “Bunu sana kim bildirdi?” diye soruldu; o da “İbn Abbâs” dedi. Bu konuda Enes, Büreyde, Yezîd b. Sâbit, Ebû Hüreyre, Âmir b. Rebîa, Ebû Katâde ve Sehl b. Huneyf’den de hadis rivâyet edilmiştir. İbn Abbâs hadisi hasen sahihtir. Peygamber (sallallahü aleyhi ve sellem)’in ashabından ve onlardan sonraki ilim adamlarının çoğuna göre uygulama bu hadis üzeredir. Şâfiî, Ahmed ve İshâk da bu görüştedir. Bazı ilim adamları ise “Kabir üzerine namaz kılınmaz” demişlerdir. Mâlik b. Enes bu görüştedir. Abdullah b. Mübarek der ki: Cenaze namazı kılınmadan kabre gömülürse kabrin üzerine namaz kılınır. İbnü’l-Mübarek kabir üzerine namaz kılınabileceği görüşündedir. Ahmed ve İshâk, “Bir aya kadar kabir üzerine namaz kılınabilir” derler. Onlar, “Bu konuda İbnü’l-Müseyyeb’den işittiğimiz en uzun süre, Peygamber (sallallahü aleyhi ve sellem)’in Sa’d b. Ubâde’nin annesinin kabri üzerine bir ay sonra namaz kılmasıdır” demişlerdir.