حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " مَنِ ابْتَاعَ نَخْلاً بَعْدَ أَنْ تُؤَبَّرَ فَثَمَرَتُهَا لِلَّذِي بَاعَهَا إِلاَّ أَنْ يَشْتَرِطَ الْمُبْتَاعُ وَمَنِ ابْتَاعَ عَبْدًا وَلَهُ مَالٌ فَمَالُهُ لِلَّذِي بَاعَهُ إِلاَّ أَنْ يَشْتَرِطَ الْمُبْتَاعُ " . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ جَابِرٍ . وَحَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . هَكَذَا رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَالَ " مَنِ ابْتَاعَ نَخْلاً بَعْدَ أَنْ تُؤَبَّرَ فَثَمَرَتُهَا لِلْبَائِعِ إِلاَّ أَنْ يَشْتَرِطَ الْمُبْتَاعُ وَمَنْ بَاعَ عَبْدًا وَلَهُ مَالٌ فَمَالُهُ لِلْبَائِعِ إِلاَّ أَنْ يَشْتَرِطَ الْمُبْتَاعُ " . وَقَدْ رُوِيَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنِ ابْتَاعَ نَخْلاً قَدْ أُبِّرَتْ فَثَمَرَتُهَا لِلْبَائِعِ إِلاَّ أَنْ يَشْتَرِطَ الْمُبْتَاعُ " . وَقَدْ رُوِيَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ أَنَّهُ قَالَ مَنْ بَاعَ عَبْدًا وَلَهُ مَالٌ فَمَالُهُ لِلْبَائِعِ إِلاَّ أَنْ يَشْتَرِطَ الْمُبْتَاعُ . هَكَذَا رَوَى عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ وَغَيْرُهُ عَنْ نَافِعٍ الْحَدِيثَيْنِ . وَقَدْ رَوَى بَعْضُهُمْ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَيْضًا . وَرَوَى عِكْرِمَةُ بْنُ خَالِدٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم نَحْوَ حَدِيثِ سَالِمٍ . وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَاقَ . قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ حَدِيثُ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَصَحُّ مَا جَاءَ فِي هَذَا الْبَابِ .
Sâlim (r.a.)’in babasından rivâyete göre, şöyle demiştir: Rasûlullah (s.a.v.)’den işittim, şöyle buyurmuştu: “Aşılandıktan sonra bir hurmalığı kim satın alırsa, alıcı şart koşmadıkça onun meyvesi satıcıya aittir. Her kim de malı olan bir köle satın alırsa, alıcı şart koşmadıkça kölenin malı satıcıya aittir.” Tirmîzî: Bu konuda Câbir’den de hadis rivâyet edilmiştir. İbn Ömer hadisi hasen sahihtir. Bu hadis Zührî’den, Sâlim’den, onun da İbn Ömer’den, onun da Nebî (s.a.v.)’den rivâyetiyle çeşitli yollarla şöyle nakledilmiştir: “Aşılandıktan sonra bir hurmalığı kim satın alırsa, alıcı şart koşmadıkça onun meyvesi satıcıya aittir. Her kim malı olan bir köle satarsa, alıcı şart koşmadıkça kölenin malı satıcıya aittir.” Nâfi’den, İbn Ömer’den, Nebî (s.a.v.)’in şöyle buyurduğu da rivâyet edilmiştir: “Aşılanmış bir hurmalığı kim satın alırsa, alıcı şart koşmadıkça onun meyvesi satıcıya aittir.” Nâfi’den, İbn Ömer’den, Ömer’in şöyle dediği de rivâyet edilmiştir: “Her kim malı olan bir köle satarsa, alıcı şart koşmadıkça kölenin malı satıcıya aittir.” Bu iki hadisi Ubeydullah b. Ömer ve başkaları Nâfi’den bu şekilde rivâyet etmişlerdir. Bazıları bu hadisi Nâfi’den, İbn Ömer’den, Nebî (s.a.v.)’den de rivâyet etmişlerdir. İkrime b. Hâlid, İbn Ömer’den, Nebî (s.a.v.)’den Sâlim’in hadisine benzer bir rivâyet nakletmiştir. Bazı ilim adamlarının uygulaması bu hadise göredir. Şâfiî, Ahmed ve İshâk da bu görüştedir. Muhammed b. İsmail diyor ki: Zührî’nin Sâlim’den, onun babasından, onun da Nebî (s.a.v.)’den rivâyet ettiği hadis, bu konuda gelenlerin en sahihidir.