حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ أَحْمَدَ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ يُقْتَلُ مُسْلِمٌ بِكَافِرٍ " . وَبِهَذَا الإِسْنَادِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " دِيَةُ عَقْلِ الْكَافِرِ نِصْفُ دِيَةِ عَقْلِ الْمُؤْمِنِ " . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثٌ حَسَنٌ . وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي دِيَةِ الْيَهُودِيِّ وَالنَّصْرَانِيِّ فَذَهَبَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي دِيَةِ الْيَهُودِيِّ وَالنَّصْرَانِيِّ إِلَى مَا رُوِيَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم . وَقَالَ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ دِيَةُ الْيَهُودِيِّ وَالنَّصْرَانِيِّ نِصْفُ دِيَةِ الْمُسْلِمِ . وَبِهَذَا يَقُولُ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ وَرُوِيَ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ أَنَّهُ قَالَ دِيَةُ الْيَهُودِيِّ وَالنَّصْرَانِيِّ أَرْبَعَةُ آلاَفِ دِرْهَمٍ وَدِيَةُ الْمَجُوسِيِّ ثَمَانُمِائَةِ دِرْهَمٍ . وَبِهَذَا يَقُولُ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ وَالشَّافِعِيُّ وَإِسْحَاقُ . وَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ دِيَةُ الْيَهُودِيِّ وَالنَّصْرَانِيِّ مِثْلُ دِيَةِ الْمُسْلِمِ . وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ .
Amr b. Şuayb’ın babasından, onun da dedesinden rivâyet ettiğine göre, Rasûlullah (sallallahü aleyhi ve sellem) şöyle buyurdu: “Bir Müslüman, bir kâfir karşılığında öldürülmez.” Yine aynı isnadla Nebî’den (sallallahü aleyhi ve sellem) şöyle rivâyet edilmiştir: “Kâfirin diyeti, müminin diyetinin yarısıdır.” Tirmizî: Abdullah b. Amr’ın bu konudaki hadisi hasendir. İlim adamları Yahudi ve Hristiyanın diyeti konusunda ihtilaf etmişlerdir. Bazı ilim adamları, Yahudi ve Hristiyanın diyeti hakkında Nebî’den (sallallahü aleyhi ve sellem) rivâyet edileni benimsemişlerdir. Ömer b. Abdülaziz: “Yahudi ve Hristiyanın diyeti, Müslümanın diyetinin yarısıdır” demiştir. Ahmed b. Hanbel de bu görüştedir. Ömer b. Hattâb’dan, “Yahudi ve Hristiyanın diyeti dört bin dirhem, Mecûsînin diyeti ise sekiz yüz dirhemdir” dediği rivâyet edilmiştir. Mâlik b. Enes, Şâfiî ve İshak da bu görüştedir. Bazı ilim adamları ise, “Yahudi ve Hristiyanın diyeti Müslümanın diyeti gibidir” demişlerdir. Bu, Süfyân es-Sevrî ile Kûfe ehlinin görüşüdür.