حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، وَيَحْيَى بْنُ أَكْثَمَ، قَالاَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم ضَرَبَ وَغَرَّبَ وَأَنَّ أَبَا بَكْرٍ ضَرَبَ وَغَرَّبَ وَأَنَّ عُمَرَ ضَرَبَ وَغَرَّبَ . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ وَعُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ غَرِيبٌ رَوَاهُ غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ إِدْرِيسَ فَرَفَعُوهُ . وَرَوَى بَعْضُهُمْ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ إِدْرِيسَ، هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ أَبَا بَكْرٍ، ضَرَبَ وَغَرَّبَ وَأَنَّ عُمَرَ ضَرَبَ وَغَرَّبَ . حَدَّثَنَا بِذَلِكَ أَبُو سَعِيدٍ الأَشَجُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ . وَهَكَذَا رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ رِوَايَةِ ابْنِ إِدْرِيسَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ نَحْوَ هَذَا . وَهَكَذَا رَوَاهُ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ ضَرَبَ وَغَرَّبَ وَأَنَّ عُمَرَ ضَرَبَ وَغَرَّبَ . وَلَمْ يَذْكُرُوا فِيهِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم . وَقَدْ صَحَّ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم النَّفْىُ رَوَاهُ أَبُو هُرَيْرَةَ وَزَيْدُ بْنُ خَالِدٍ وَعُبَادَةُ بْنُ الصَّامِتِ وَغَيْرُهُمْ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم . وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِنْهُمْ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَعَلِيٌّ وَأُبَىُّ بْنُ كَعْبٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍ وَأَبُو ذَرٍّ وَغَيْرُهُمْ وَكَذَلِكَ رُوِيَ عَنْ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ فُقَهَاءِ التَّابِعِينَ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَمَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَاقَ .
İbn Ömer’den rivâyete göre, Peygamber (s.a.v.) değnek vurdu ve sürgün etti. Ebû Bekir de değnek vurdu ve sürgün etti. Ömer de değnek vurdu ve sürgün etti. Bu konuda Ebû Hüreyre, Zeyd b. Hâlid ve Ubâde b. Sâmit’ten de hadis rivâyet edilmiştir. Tirmizî: İbn Ömer hadisi garibtir. Birden çok kimse bu hadisi Abdullah b. İdris’ten merfû olarak rivâyet etmiştir. Bazıları ise bu hadisi Abdullah b. İdris’ten, Ubeydullah’tan, Nâfi’den ve İbn Ömer’den rivâyet ederek: “Ebû Bekir değnek vurdu ve sürgün etti. Ömer de değnek vurdu ve sürgün etti” demişlerdir. Ebû Saîd el-Eşec bu hadisi bize rivâyet etmiş, ona da Abdullah b. İdris aktarmıştır. Bu hadis, İbn İdris’in rivâyeti dışında, Ubeydullah b. Ömer’den de buna benzer şekilde rivâyet edilmiştir. Muhammed b. İshak da Nâfi’den, İbn Ömer’den rivâyet ederek: “Ebû Bekir değnek vurdu ve sürgün etti. Ömer de değnek vurdu ve sürgün etti” demiş; bu rivâyette Peygamber’den (s.a.v.) söz etmemiştir. Rasûlullah’ın (s.a.v.) sürgün ettiği ise sahih olarak bildirilmiştir. Bunu Ebû Hüreyre, Zeyd b. Hâlid, Ubâde b. Sâmit ve başkaları Peygamber’den (s.a.v.) rivâyet etmişlerdir. Peygamber’in (s.a.v.) ashabından ilim ehlinin uygulaması bu hadise göredir. Ebû Bekir, Ömer, Ali, Übey b. Kâ‘b, Abdullah b. Mes‘ûd, Ebû Zer ve başkaları bunlardandır. Tâbiîn fakihlerinden birden çok kişiden de böyle rivâyet edilmiştir. Süfyân es-Sevrî, Mâlik b. Enes, Abdullah b. Mübârek, Şâfiî, Ahmed ve İshak’ın görüşü de budur.