حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُحَمَّدٍ الزَّعْفَرَانِيُّ، حَدَّثَنَا الْحَجَّاجُ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَنِي عَبْدُ الْكَرِيمِ، سَمِعَ مِقْسَمًا، مَوْلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ يُحَدِّثُ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّهُ قَالَ : ( لَا يَسْتَوِي الْقَاعِدُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ غَيْرُ أُولِي الضَّرَرِ ) عَنْ بَدْرٍ وَالْخَارِجُونَ إِلَى بَدْرٍ لَمَّا نَزَلَتْ غَزْوَةُ بَدْرٍ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَحْشٍ وَابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ إِنَّا أَعْمَيَانِ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَهَلْ لَنَا رُخْصَةٌ فَنَزَلَتْ : ( لَا يَسْتَوِي الْقَاعِدُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ غَيْرُ أُولِي الضَّرَرِ ) و : (فَضَّلَ اللَّهُ الْمُجَاهِدِينَ عَلَى الْقَاعِدِينَ دَرَجَةً ) فَهَؤُلاَءِ الْقَاعِدُونَ غَيْرُ أُولِي الضَّرَرِ : ( وَفَضَّلَ اللَّهُ الْمُجَاهِدِينَ عَلَى الْقَاعِدِينَ أَجْرًا عَظِيمًا ) دَرَجَاتٍ مِنْهُ عَلَى الْقَاعِدِينَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ غَيْرِ أُولِي الضَّرَرِ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مِنْ حَدِيثِ ابْنِ عَبَّاسٍ وَمِقْسَمٌ يُقَالُ هُوَ مَوْلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ وَيُقَالُ هُوَ مَوْلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ وَكُنْيَتُهُ أَبُو الْقَاسِمِ .
İbn Abbâs (r.a.)’den rivâyete göre, “Müminlerden özür sahibi olmaksızın oturanlar ile Bedir’e çıkanlar bir olmaz” ayeti Bedir Gazvesi hakkında indiğinde Abdullah b. Cahş ve İbn Ümmü Mektum: “Ey Allah’ın Rasûlü! Biz iki âmâ kimseyiz; bize izin var mıdır?” dediler. Bunun üzerine, “Müminlerden özür sahibi olmaksızın oturanlar ile Allah yolunda savaşanlar bir olmaz. Allah mücahidleri oturanlardan bir derece üstün kılmıştır” ayeti indirildi. Bunlar, özür sahibi olmaksızın oturanlardır. “Allah mücahidlere büyük bir mükâfat vermiştir; kendi katından derecelerle...” buyruğu ise müminlerden özür sahibi olan oturanlara karşı üstünlüklerini bildirir. Tirmizî: Bu hadis, İbn Abbâs rivâyeti olarak bu şekliyle garibtir. Mıksem’in Abdullah b. Hâris’in azatlısı olduğu söylendiği gibi Abdullah b. Abbâs’ın azatlısı olduğu da söylenir. Künyesi Ebü’l-Kâsım’dır.