حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، حَدَّثَنِي سَهْلُ بْنُ سَعْدٍ، قَالَ رَأَيْتُ مَرْوَانَ بْنَ الْحَكَمِ جَالِسًا فِي الْمَسْجِدِ فَأَقْبَلْتُ حَتَّى جَلَسْتُ إِلَى جَنْبِهِ فَأَخْبَرَنَا أَنَّ زَيْدَ بْنَ ثَابِتٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَمْلَى عَلَيْهِ لاَ يَسْتَوِي الْقَاعِدُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُجَاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ قَالَ فَجَاءَهُ ابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ وَهُوَ يُمْلِيهَا عَلَىَّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَاللَّهِ لَوْ أَسْتَطِيعُ الْجِهَادَ لَجَاهَدْتُ وَكَانَ رَجُلاً أَعْمَى . فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ صلى الله عليه وسلم وَفَخِذُهُ عَلَى فَخِذِي فَثَقُلَتْ حَتَّى هَمَّتْ تَرُضُّ فَخِذِي ثُمَّ سُرِّيَ عَنْهُ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَلَيْهِ : ( غَيْرُ أُولِي الضَّرَرِ ) . قَالَ أَبُ عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . هَكَذَا رَوَى غَيْرُ وَاحِدٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ نَحْوَ هَذَا . وَرَوَى مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ قَبِيصَةَ بْنِ ذُؤَيْبٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ . وَفِي هَذَا الْحَدِيثِ رِوَايَةُ رَجُلٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم عَنْ رَجُلٍ مِنَ التَّابِعِينَ رَوَاهُ سَهْلُ بْنُ سَعْدٍ الأَنْصَارِيُّ عَنْ مَرْوَانَ بْنِ الْحَكَمِ وَمَرْوَانُ لَمْ يَسْمَعْ مِنَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ مِنَ التَّابِعِينَ .
İbn Şihâb’dan rivâyete göre, şöyle demiştir: Sehl b. Sa’d bana anlattı ve şöyle dedi: Mervân b. Hakem’i mescitte otururken gördüm. Yanına gidip oturdum. O da Zeyd b. Sâbit’in kendisine anlattığını bize şöyle aktardı: Nebi (s.a.v.), “Müminlerden oturanlar ile Allah yolunda savaşanlar bir olmaz” ayetini bana yazdırdı. Tam o esnada İbn Ümmü Mektum çıkageldi ve: “Ey Allah’ın Rasûlü! Allah’a yemin olsun ki cihada katılmaya gücüm yetseydi mutlaka cihad ederdim” dedi. Kendisi gözleri görmeyen bir adamdı. Bunun üzerine Allah, Rasûlüne vahiy indirdi. Rasûlullah’ın uyluğu benim uyluğumun üzerindeydi. Uyluğumu ezecek kadar ağırlaştı. Sonra bu ağırlık kaldırıldı ve Allah ona, “özür sahibi olanlar hariç” bölümünü indirdi. Tirmizî: Bu hadis hasen sahihtir. Birden çok kişi bu hadisin benzerini Zührî’den, Sehl b. Sa’d aracılığıyla rivâyet etmiştir. Ma’mer ise bu hadisi Zührî’den, Kabîsa b. Züeyb aracılığıyla Zeyd b. Sâbit’ten rivâyet etmiştir. Bu hadiste Nebi’nin ashabından bir kimsenin tâbiînden bir kimseden rivâyeti vardır. Sehl b. Sa’d el-Ensârî, Mervân b. Hakem’den rivâyet etmiştir. Mervân, Nebi’den hadis işitmemiştir ve tâbiîndendir.