Muvatta Malik

1353 numaralı hadis

وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ دَاوُدَ بْنِ الْحُصَيْنِ، عَنْ أَبِي سُفْيَانَ، مَوْلَى ابْنِ أَبِي أَحْمَدَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَرْخَصَ فِي بَيْعِ الْعَرَايَا بِخَرْصِهَا فِيمَا دُونَ خَمْسَةِ أَوْسُقٍ أَوْ فِي خَمْسَةِ أَوْسُقٍ ‏.‏ يَشُكُّ دَاوُدُ قَالَ خَمْسَةِ أَوْسُقٍ أَوْ دُونَ خَمْسَةِ أَوْسُقٍ ‏.‏ قَالَ مَالِكٌ وَإِنَّمَا تُبَاعُ الْعَرَايَا بِخَرْصِهَا مِنَ التَّمْرِ يُتَحَرَّى ذَلِكَ وَيُخْرَصُ فِي رُءُوسِ النَّخْلِ وَإِنَّمَا أُرْخِصَ فِيهِ لِأَنَّهُ أُنْزِلَ بِمَنْزِلَةِ التَّوْلِيَةِ وَالْإِقَالَةِ وَالشِّرْكِ وَلَوْ كَانَ بِمَنْزِلَةِ غَيْرِهِ مِنَ الْبُيُوعِ مَا أَشْرَكَ أَحَدٌ أَحَدًا فِي طَعَامِهِ حَتَّى يَسْتَوْفِيَهُ وَلَا أَقَالَهُ مِنْهُ وَلَا وَلَّاهُ أَحَدًا حَتَّى يَقْبِضَهُ الْمُبْتَاعُ ‏.‏

Resûlullah ﷺ, arâyânın tahmini miktarı karşılığında, beş veskten azında yahut beş veskte satılmasına ruhsat verdi; Dâvûd, "Beş vesk mi yoksa beş veskten az mı?" ifadesinde şüphe etti. Mâlik şöyle dedi: Arâyâ ancak tahmin edilen kuru hurma miktarı karşılığında satılır; miktar dikkatle takdir edilip ağaç üzerindeyken tahmin edilir. Buna ruhsat verilmesinin sebebi, tevliye, ikâle ve ortaklığa benzer kabul edilmesidir. Diğer satışlar gibi olsaydı, hiç kimse yiyeceğini teslim almadan önce başkasını ona ortak edemez, onu satımdan çıkaramaz ve başkasına devredemezdi.

Muwatta Malik 1353