Muvatta Malik

1374 numaralı hadis

وَحَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ قَيْسٍ الْمَكِّيِّ، عَنْ مُجَاهِدٍ، أَنَّهُ قَالَ اسْتَسْلَفَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ مِنْ رَجُلٍ دَرَاهِمَ ثُمَّ قَضَاهُ دَرَاهِمَ خَيْرًا مِنْهَا فَقَالَ الرَّجُلُ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ هَذِهِ خَيْرٌ مِنْ دَرَاهِمِي الَّتِي أَسْلَفْتُكَ ‏.‏ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ قَدْ عَلِمْتُ وَلَكِنْ نَفْسِي بِذَلِكَ طَيِّبَةٌ ‏.‏ قَالَ مَالِكٌ لاَ بَأْسَ بِأَنْ يُقْبِضَ مَنْ أُسْلِفَ شَيْئًا مِنَ الذَّهَبِ أَوِ الْوَرِقِ أَوِ الطَّعَامِ أَوِ الْحَيَوَانِ مِمَّنْ أَسْلَفَهُ ذَلِكَ أَفْضَلَ مِمَّا أَسْلَفَهُ إِذَا لَمْ يَكُنْ ذَلِكَ عَلَى شَرْطٍ مِنْهُمَا أَوْ عَادَةٍ فَإِنْ كَانَ ذَلِكَ عَلَى شَرْطٍ أَوْ وَأْىٍ أَوْ عَادَةٍ فَذَلِكَ مَكْرُوهٌ وَلاَ خَيْرَ فِيهِ ‏.‏ قَالَ وَذَلِكَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَضَى جَمَلاً رَبَاعِيًا خِيَارًا مَكَانَ بَكْرٍ اسْتَسْلَفَهُ وَأَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ اسْتَسْلَفَ دَرَاهِمَ فَقَضَى خَيْرًا مِنْهَا فَإِنْ كَانَ ذَلِكَ عَلَى طِيبِ نَفْسٍ مِنَ الْمُسْتَسْلِفِ وَلَمْ يَكُنْ ذَلِكَ عَلَى شَرْطٍ وَلاَ وَأْىٍ وَلاَ عَادَةٍ كَانَ ذَلِكَ حَلاَلاً لاَ بَأْسَ بِهِ ‏.‏

Malik, Humeyd b. Kays el-Mekkî'den, o da Mücahid'den naklettiğine göre Mücahid şöyle dedi: Abdullah b. Ömer bir adamdan dirhem borç aldı, sonra borcunu onlardan daha iyi dirhemlerle ödedi. Adam: «Ey Ebu Abdurrahman! Bunlar sana borç verdiğim dirhemlerden daha iyidir.» dedi. Abdullah b. Ömer de: «Bunu biliyorum; ancak gönlüm böyle vermekten hoşnuttur.» dedi. Malik dedi ki: Altın, gümüş, yiyecek veya hayvan borçlanan bir kimsenin, kendisine bunları borç verene aldığından daha iyisini vermesinde, bu durum aralarında bir şart veya âdet olmadığı takdirde sakınca yoktur. Eğer bu, bir şart, vaat veya âdet gereği olursa mekruhtur ve bunda hayır yoktur. Malik dedi ki: Bunun sebebi, Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem'in borç aldığı genç bir devenin yerine yedi yaşında iyi bir deve vermesi ve Abdullah b. Ömer'in dirhem borç alıp ondan daha iyisini ödemesidir. Bu, borç alanın gönül hoşluğuyla olur ve bir şarta, vaade veya âdete dayanmazsa helâldir; bunda sakınca yoktur.

Muwatta Malik 1374