Muvatta Malik

1378 numaralı hadis

وَحَدَّثَنِي مَالِكٌ، أَنَّهُ بَلَغَهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَسْعُودٍ، كَانَ يَقُولُ مَنْ أَسْلَفَ سَلَفًا فَلاَ يَشْتَرِطْ أَفْضَلَ مِنْهُ وَإِنْ كَانَتْ قَبْضَةً مِنْ عَلَفٍ فَهُوَ رِبًا ‏.‏ قَالَ مَالِكٌ الأَمْرُ الْمُجْتَمَعُ عَلَيْهِ عِنْدَنَا أَنَّ مَنِ اسْتَسْلَفَ شَيْئًا مِنَ الْحَيَوَانِ بِصِفَةٍ وَتَحْلِيَةٍ مَعْلُومَةٍ فَإِنَّهُ لاَ بَأْسَ بِذَلِكَ وَعَلَيْهِ أَنْ يَرُدَّ مِثْلَهُ إِلاَّ مَا كَانَ مِنَ الْوَلاَئِدِ فَإِنَّهُ يُخَافُ فِي ذَلِكَ الذَّرِيعَةُ إِلَى إِحْلاَلِ مَا لاَ يَحِلُّ فَلاَ يَصْلُحُ وَتَفْسِيرُ مَا كُرِهَ مِنْ ذَلِكَ أَنْ يَسْتَسْلِفَ الرَّجُلُ الْجَارِيَةَ فَيُصِيبُهَا مَا بَدَا لَهُ ثُمَّ يَرُدُّهَا إِلَى صَاحِبِهَا بِعَيْنِهَا فَذَلِكَ لاَ يَصْلُحُ وَلاَ يَحِلُّ وَلَمْ يَزَلْ أَهْلُ الْعِلْمِ يَنْهَوْنَ عَنْهُ وَلاَ يُرَخِّصُونَ فِيهِ لأَحَدٍ ‏.‏

İmam Malik'e ulaştığına göre Abdullah b. Mes'ud şöyle derdi: «Kim bir borç verirse, bir avuç hayvan yemi bile olsa verdiğinden daha fazlasını şart koşmasın; çünkü bu faizdir.» Malik şöyle dedi: Bizde üzerinde ittifak edilen hüküm şudur: Bir kimsenin, nitelikleri ve özellikleri belirli bir hayvanı borç almasında sakınca yoktur. Onun bir benzerini geri vermesi gerekir. Ancak cariyeler bunun dışındadır. Çünkü bunda helal olmayan bir şeyi helal saymaya götürecek bir yol bulunmasından korkulur; bu sebeple caiz değildir. Bunun neden mekruh görüldüğünün açıklaması şudur: Bir adam bir cariyeyi borç alır, onunla dilediğini yapar, sonra da onu aynen sahibine geri verir. Bu, uygun ve helal değildir. İlim ehli öteden beri bunu yasaklamış ve hiç kimseye bu konuda ruhsat vermemiştir.

Muwatta Malik 1378