حَدَّثَنِي مَالِكٌ، أَنَّهُ بَلَغَهُ أَنَّ سَعِيدَ بْنَ الْمُسَيَّبِ، سُئِلَ عَنْ مُكَاتَبٍ، كَانَ بَيْنَ رَجُلَيْنِ فَأَعْتَقَ أَحَدُهُمَا نَصِيبَهُ فَمَاتَ الْمُكَاتَبُ وَتَرَكَ مَالاً كَثِيرًا فَقَالَ يُؤَدَّى إِلَى الَّذِي تَمَاسَكَ بِكِتَابَتِهِ الَّذِي بَقِيَ لَهُ ثُمَّ يَقْتَسِمَانِ مَا بَقِيَ بِالسَّوِيَّةِ . قَالَ مَالِكٌ إِذَا كَاتَبَ الْمُكَاتَبُ فَعَتَقَ فَإِنَّمَا يَرِثُهُ أَوْلَى النَّاسِ بِمَنْ كَاتَبَهُ مِنَ الرِّجَالِ يَوْمَ تُوُفِّيَ الْمُكَاتَبُ مِنْ وَلَدٍ أَوْ عَصَبَةٍ . قَالَ وَهَذَا أَيْضًا فِي كُلِّ مَنْ أُعْتِقَ فَإِنَّمَا مِيرَاثُهُ لأَقْرَبِ النَّاسِ مِمَّنْ أَعْتَقَهُ مِنْ وَلَدٍ أَوْ عَصَبَةٍ مِنَ الرِّجَالِ يَوْمَ يَمُوتُ الْمُعْتَقُ بَعْدَ أَنْ يَعْتِقَ وَيَصِيرَ مَوْرُوثًا بِالْوَلاَءِ . قَالَ مَالِكٌ الإِخْوَةُ فِي الْكِتَابَةِ بِمَنْزِلَةِ الْوَلَدِ إِذَا كُوتِبُوا جَمِيعًا كِتَابَةً وَاحِدَةً إِذَا لَمْ يَكُنْ لأَحَدٍ مِنْهُمْ وَلَدٌ كَاتَبَ عَلَيْهِمْ أَوْ وُلِدُوا فِي كِتَابَتِهِ أَوْ كَاتَبَ عَلَيْهِمْ ثُمَّ هَلَكَ أَحَدُهُمْ وَتَرَكَ مَالاً أُدِّيَ عَنْهُمْ جَمِيعُ مَا عَلَيْهِمْ مِنْ كِتَابَتِهِمْ وَعَتَقُوا وَكَانَ فَضْلُ الْمَالِ بَعْدَ ذَلِكَ لِوَلَدِهِ دُونَ إِخْوَتِهِ .
Mâlik'ten rivayet edildiğine göre ona, Saîd b. Müseyyeb'e, iki kişinin ortak mükâtebi olan, ortaklardan birinin kendi payını azat ettiği, ardından ölüp çok miktarda mal bırakan bir mükâteb hakkında soru sorulduğu ulaşmıştır. Saîd şöyle dedi: Kitâbet akdindeki payını sürdüren ortağa, kendisi için kalan miktar ödenir; sonra kalan malı iki ortak eşit olarak paylaşırlar. Mâlik şöyle dedi: Bir mükâteb, kitâbet borcunu ödeyerek hür olduktan sonra ölürse ona, öldüğü gün kendisiyle kitâbet akdi yapan kimseye erkeklerden en yakın olan kişi, yani onun oğlu veya asabesi mirasçı olur. Bu hüküm azat edilen herkes için de böyledir. Azat edilen kişi hür olduktan ve velâ yoluyla miras bırakır hâle geldikten sonra öldüğünde, mirası onu azat eden kimsenin erkeklerden en yakın olan oğluna veya asabesine aittir. Mâlik şöyle dedi: Birlikte tek bir kitâbet akdiyle mükâteb yapılan kardeşler, içlerinden hiçbiri adına kitâbet akdine dâhil edilmiş, kitâbet süresi içinde doğmuş veya sonradan akde dâhil edilmiş bir çocuk bulunmadığı takdirde, kitâbet hususunda çocuklar gibidir. İçlerinden biri ölür ve mal bırakırsa bu maldan hepsinin kitâbet borçlarının tamamı ödenir ve hepsi hür olur. Bundan sonra artan mal, ölenin kardeşlerine değil, çocuğuna ait olur.