وَقَالَ مَحْمُودٌ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ، قَالَ أَخْبَرَتْنِي فَاطِمَةُ بِنْتُ الْمُنْذِرِ، عَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ، قَالَتْ دَخَلْتُ عَلَى عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ وَالنَّاسُ يُصَلُّونَ قُلْتُ مَا شَأْنُ النَّاسِ فَأَشَارَتْ بِرَأْسِهَا إِلَى السَّمَاءِ. فَقُلْتُ آيَةٌ فَأَشَارَتْ بِرَأْسِهَا أَىْ نَعَمْ. قَالَتْ فَأَطَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم جِدًّا حَتَّى تَجَلاَّنِي الْغَشْىُ وَإِلَى جَنْبِي قِرْبَةٌ فِيهَا مَاءٌ فَفَتَحْتُهَا فَجَعَلْتُ أَصُبُّ مِنْهَا عَلَى رَأْسِي، فَانْصَرَفَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقَدْ تَجَلَّتِ الشَّمْسُ، فَخَطَبَ النَّاسَ، وَحَمِدَ اللَّهَ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ ثُمَّ قَالَ " أَمَّا بَعْدُ ". قَالَتْ وَلَغِطَ نِسْوَةٌ مِنَ الأَنْصَارِ، فَانْكَفَأْتُ إِلَيْهِنَّ لأُسَكِّتَهُنَّ فَقُلْتُ لِعَائِشَةَ مَا قَالَ قَالَتْ قَالَ " مَا مِنْ شَىْءٍ لَمْ أَكُنْ أُرِيتُهُ إِلاَّ قَدْ رَأَيْتُهُ فِي مَقَامِي هَذَا حَتَّى الْجَنَّةَ وَالنَّارَ، وَإِنَّهُ قَدْ أُوحِيَ إِلَىَّ أَنَّكُمْ تُفْتَنُونَ فِي الْقُبُورِ مِثْلَ ـ أَوْ قَرِيبَ مِنْ ـ فِتْنَةِ الْمَسِيحِ الدَّجَّالِ، يُؤْتَى أَحَدُكُمْ، فَيُقَالُ لَهُ مَا عِلْمُكَ بِهَذَا الرَّجُلِ فَأَمَّا الْمُؤْمِنُ ـ أَوْ قَالَ الْمُوقِنُ شَكَّ هِشَامٌ ـ فَيَقُولُ هُوَ رَسُولُ اللَّهِ، هُوَ مُحَمَّدٌ صلى الله عليه وسلم جَاءَنَا بِالْبَيِّنَاتِ وَالْهُدَى فَآمَنَّا وَأَجَبْنَا وَاتَّبَعْنَا وَصَدَّقْنَا. فَيُقَالُ لَهُ نَمْ صَالِحًا، قَدْ كُنَّا نَعْلَمُ إِنْ كُنْتَ لَتُؤْمِنُ بِهِ. وَأَمَّا الْمُنَافِقُ ـ أَوْ قَالَ الْمُرْتَابُ شَكَّ هِشَامٌ ـ فَيُقَالُ لَهُ مَا عِلْمُكَ بِهَذَا الرَّجُلِ فَيَقُولُ لاَ أَدْرِي، سَمِعْتُ النَّاسَ يَقُولُونَ شَيْئًا فَقُلْتُهُ ". قَالَ هِشَامٌ فَلَقَدْ قَالَتْ لِي فَاطِمَةُ فَأَوْعَيْتُهُ، غَيْرَ أَنَّهَا ذَكَرَتْ مَا يُغَلِّظُ عَلَيْهِ.
Esmâ binti Ebû Bekir şöyle demiştir: ‘Âişe'nin yanına girdim; insanlar namaz kılıyordu. ‘İnsanlara ne oluyor?’ diye sordum. Başıyla gökyüzünü işaret etti. ‘Bir alamet mi?’ dedim. Başıyla evet diye işaret etti. Allah Resulü namazı o kadar uzattı ki neredeyse bayılacaktım. Yanımda su dolu bir kırba vardı; onu açıp başıma su dökmeye başladım. Allah Resulü namazı bitirdiğinde güneş açılmıştı. İnsanlara hutbe verdi, Allah'a layık olduğu şekilde hamdetti ve ardından, ‘Bundan sonra...’ dedi. Ensardan bazı kadınlar gürültü çıkarınca onları susturmak için yanlarına yöneldim. Âişe'ye, ‘Ne buyurdu?’ diye sordum. Âişe şöyle dedi: ‘Daha önce bana gösterilmemiş hiçbir şey kalmadı; cennet ve cehennem dâhil hepsini şu bulunduğum yerde gördüm. Bana, kabirlerde Mesih Deccal'in fitnesine benzer veya ona yakın bir imtihanla karşılaşacağınız vahyedildi. Birinizin yanına gelinir ve ona, ‘Bu adam hakkında ne biliyorsun?’ denir. Mümin veya kesin inanç sahibi, Hişâm hangisinin söylendiğinde şüphe etmiştir, ‘O Allah'ın Resulü Muhammed'dir. Bize apaçık deliller ve hidayet getirdi; biz de iman ettik, çağrısına uyduk, ona tabi olduk ve onu tasdik ettik.’ der. Ona, ‘Huzur içinde uyu; senin ona inandığını biliyorduk.’ denir. Münafık veya şüpheci, Hişâm hangisinin söylendiğinde şüphe etmiştir, ‘Bilmiyorum. İnsanların bir şey söylediklerini işittim, ben de onu söyledim.’ der.’ Hişâm şöyle demiştir: ‘Fâtıma bu rivayeti bana aktardı, ben de iyice ezberledim; ancak o, münafığa uygulanacak ağır azabı da zikretti.’