Muvatta Malik

1467 numaralı hadis

حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَنَّهُ سَمِعَهُ يَقُولُ مَضَتِ السُّنَّةُ أَنَّ الْعَبْدَ إِذَا عَتَقَ تَبِعَهُ مَالُهُ ‏.‏ قَالَ مَالِكٌ وَمِمَّا يُبَيِّنُ ذَلِكَ أَنَّ الْعَبْدَ إِذَا عَتَقَ تَبِعَهُ مَالُهُ أَنَّ الْمُكَاتَبَ إِذَا كُوتِبَ تَبِعَهُ مَالُهُ وَإِنْ لَمْ يَشْتَرِطْهُ وَذَلِكَ أَنَّ عَقْدَ الْكِتَابَةِ هُوَ عَقْدُ الْوَلاَءِ إِذَا تَمَّ ذَلِكَ وَلَيْسَ مَالُ الْعَبْدِ وَالْمُكَاتَبِ بِمَنْزِلَةِ مَا كَانَ لَهُمَا مِنْ وَلَدٍ إِنَّمَا أَوْلاَدُهُمَا بِمَنْزِلَةِ رِقَابِهِمَا لَيْسُوا بِمَنْزِلَةِ أَمْوَالِهِمَا لأَنَّ السُّنَّةَ الَّتِي لاَ اخْتِلاَفَ فِيهَا أَنَّ الْعَبْدَ إِذَا عَتَقَ تَبِعَهُ مَالُهُ وَلَمْ يَتْبَعْهُ وَلَدُهُ وَأَنَّ الْمُكَاتَبَ إِذَا كُوتِبَ تَبِعَهُ مَالُهُ وَلَمْ يَتْبَعْهُ وَلَدُهُ ‏.‏ قَالَ مَالِكٌ وَمِمَّا يُبَيِّنُ ذَلِكَ أَيْضًا أَنَّ الْعَبْدَ وَالْمُكَاتَبَ إِذَا أَفْلَسَا أُخِذَتْ أَمْوَالُهُمَا وَأُمَّهَاتُ أَوْلاَدِهِمَا وَلَمْ تُؤْخَذْ أَوْلاَدُهُمَا لأَنَّهُمْ لَيْسُوا بِأَمْوَالٍ لَهُمَا ‏.‏ قَالَ مَالِكٌ وَمِمَّا يُبَيِّنُ ذَلِكَ أَيْضًا أَنَّ الْعَبْدَ إِذَا بِيعَ وَاشْتَرَطَ الَّذِي ابْتَاعَهُ مَالَهُ لَمْ يَدْخُلْ وَلَدُهُ فِي مَالِهِ ‏.‏ قَالَ مَالِكٌ وَمِمَّا يُبَيِّنُ ذَلِكَ أَيْضًا أَنَّ الْعَبْدَ إِذَا جَرَحَ أُخِذَ هُوَ وَمَالُهُ وَلَمْ يُؤْخَذْ وَلَدُهُ ‏.‏

Mâlik, İbn Şihâb'dan rivayet etti. İbn Şihâb'ın şöyle dediğini işitti: Süregelen sünnete göre bir köle azat edildiğinde malı da kendisine tâbi olur. Mâlik şöyle dedi: Köle azat edildiğinde malının kendisine tâbi olacağını açıklayan hususlardan biri şudur: Mükâteb, kitâbet akdi yapıldığında, şart koşulmamış olsa bile malı kendisine tâbi olur. Çünkü kitâbet akdi, tamamlandığında velâ akdidir. Kölenin ve mükâtebin malı, çocuklarıyla aynı hükümde değildir. Çocukları, kendi şahısları hükmündedir; malları hükmünde değildir. Zira üzerinde ihtilaf bulunmayan sünnete göre köle azat edildiğinde malı kendisine tâbi olur, çocuğu ise tâbi olmaz; mükâteble kitâbet akdi yapıldığında da malı kendisine tâbi olur, çocuğu ise tâbi olmaz. Mâlik şöyle dedi: Bunu açıklayan bir başka husus da şudur: Köle ile mükâteb iflas ettiklerinde malları ve çocuklarının anneleri alınır, fakat çocukları alınmaz. Çünkü çocukları onların malı değildir. Mâlik şöyle dedi: Bunu açıklayan bir başka husus da şudur: Köle satıldığında, onu satın alan kişi malını da şart koşarsa kölenin çocuğu malına dâhil olmaz. Mâlik şöyle dedi: Bunu açıklayan bir başka husus da şudur: Köle birini yaraladığında kendisi ve malı alınır, fakat çocuğu alınmaz.

Muwatta Malik 1467