Muvatta Malik

1479 numaralı hadis

حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهَا قَالَتْ جَاءَتْ بَرِيرَةُ فَقَالَتْ إِنِّي كَاتَبْتُ أَهْلِي عَلَى تِسْعِ أَوَاقٍ فِي كُلِّ عَامٍ أُوْقِيَّةٌ فَأَعِينِينِي ‏.‏ فَقَالَتْ عَائِشَةُ إِنْ أَحَبَّ أَهْلُكِ أَنْ أَعُدَّهَا لَهُمْ عَنْكِ عَدَدْتُهَا وَيَكُونَ لِي وَلاَؤُكِ فَعَلْتُ ‏.‏ فَذَهَبَتْ بَرِيرَةُ إِلَى أَهْلِهَا فَقَالَتْ لَهُمْ ذَلِكَ فَأَبَوْا عَلَيْهَا فَجَاءَتْ مِنْ عِنْدِ أَهْلِهَا وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم جَالِسٌ فَقَالَتْ لِعَائِشَةَ إِنِّي قَدْ عَرَضْتُ عَلَيْهِمْ ذَلِكَ فَأَبَوْا عَلَىَّ إِلاَّ أَنْ يَكُونَ الْوَلاَءُ لَهُمْ ‏.‏ فَسَمِعَ ذَلِكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَأَلَهَا فَأَخْبَرَتْهُ عَائِشَةُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ خُذِيهَا وَاشْتَرِطِي لَهُمُ الْوَلاَءَ فَإِنَّمَا الْوَلاَءُ لِمَنْ أَعْتَقَ ‏"‏ ‏.‏ فَفَعَلَتْ عَائِشَةُ ثُمَّ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي النَّاسِ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ أَمَّا بَعْدُ فَمَا بَالُ رِجَالٍ يَشْتَرِطُونَ شُرُوطًا لَيْسَتْ فِي كِتَابِ اللَّهِ مَا كَانَ مِنْ شَرْطٍ لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَهُوَ بَاطِلٌ وَإِنْ كَانَ مِائَةَ شَرْطٍ قَضَاءُ اللَّهِ أَحَقُّ وَشَرْطُ اللَّهِ أَوْثَقُ وَإِنَّمَا الْوَلاَءُ لِمَنْ أَعْتَقَ ‏"‏ ‏.‏

Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem'in hanımlarından Aişe (r.anha)'den rivayete göre, şöyle demiştir: "Berire adlı cariye Aişe'ye gelerek şöyle dedi: 'Ben efendilerimle mükatebe anlaşması yaptım. Her sene bir ukiyye vermek üzere toplam dokuz ukiyye vereceğim. Bana yardım et.' Bunun üzerine Aişe şöyle dedi: 'Vela hakkın bana ait olmak şartıyla efendilerin, senin yerine benim peşin olarak vermeme razı olurlarsa sana para verir ve seni azat ederim.' Bunun üzerine Berire efendilerinin yanına gitti. Onların yanından gelince Aişe'ye şöyle dedi: 'Bana söylediğini efendilerime anlattım. Velanın sana ait olmasını kabul etmediler.' Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem de Aişe'nin yanında oturuyordu. Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem konuşmalarını duydu ve meseleyi sordu. Aişe de ona anlattı. Bunun üzerine Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem şöyle buyurdu: 'O cariyeyi satın al ve velasının onlara ait olmasını şart koş. Çünkü vela azat eden kimseye aittir.' Aişe aynen yaptı. Sonra Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem cemaat içinde ayağa kalkarak Allah'a hamdüsenada bulundu ve şöyle buyurdu: 'Ne oluyor bu insanlara? Allah'ın Kitabı'nda olmayan şartları koşuyorlar. Allah'ın Kitabı'nda bulunmayan her şart, yüz tane de olsa hükümsüzdür. Allah'ın hükmü daha layıktır ve Allah'ın şartı daha sağlamdır. Vela hakkı sadece azat edene aittir.'"

Muwatta Malik 1479