Kütüb-i Sitte

عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ قَالَ: سَأَلَنِي يَهُودِيٌّ مِنْ أَهْلِ الْحِيرَةِ: أَيَّ الْأَجَلَيْنِ قَضَى مُوسَى؟ قُلْتُ: لَا أَدْرِي حَتَّى أَقْدَمَ عَلَى حَبْرِ الْعَرَبِ فَأَسْأَلَهُ. فَقَدِمْتُ فَسَأَلْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ، فَقَالَ: قَضَى أَكْثَرَهُمَا وَأَطْيَبَهُمَا، إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا قَالَ فَعَلَ.

Saîd İbnu Cübeyr anlatıyor: Hîre ahalisinden bir Yahudi bana: "Hz. Musa iki müddetten hangisini ödedi?" diye sordu. Ben: "Arapların âlimine gidip sormadıkça bilemem" dedim. İbnu Abbas'a gidip sordum. Bana şu cevabı verdi: "O, en çok ve en güzel olanı ödedi. Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm) söyledi mi yapardı."

قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِعَمِّهِ: قُلْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ، أَشْهَدْ لَكَ بِهَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ. قَالَ: لَوْلَا أَنْ تُعَيِّرَنِي قُرَيْشٌ، يَقُولُونَ: إِنَّمَا حَمَلَهُ عَلَى ذَلِكَ الْجَزَعُ، لَأَقْرَرْتُ بِهَا عَيْنَكَ. فَأَنْزَلَ اللَّهُ: إِنَّكَ لَا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ.

Ebu Hüreyre (radıyallahu anh) anlatıyor: Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm), amcasına: "Lâ ilâhe illallah de; kıyamet günü senin lehine bununla şehadet edeyim" buyurdu. Amcası: "Kureyş'in beni ayıplamasından ve ‘Onu buna korku sevk etti’ demesinden çekinmeseydim, bunu söyleyerek seni sevindirirdim" dedi. Bunun üzerine Allah Teâlâ: "Sen sevdiğini hidayete erdiremezsin, fakat Allah dilediğine hidayet verir" (Kasas 56) âyetini indirdi.

عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ: ﴿لَرَادُّكَ إِلَى مَعَادٍ﴾ قَالَ: إِلَى مَكَّةَ.

İbnu Abbas (radıyallahu anhümâ), "Herhalde o Kur'ân'ı senin üzerine farz kılan Allah, seni yine dönülecek yere döndürecektir" (Kasas 85) meâlindeki âyette ifade edilen dönülecek yerden maksadın Mekke olduğunu söylerdi.